Gids
Wat eet een koe: gras, kuil, hooi, krachtvoer
Een koe slikt gras eerst bijna zonder kauwen door en haalt het 20 tot 45 minuten later weer naar boven om het fijn te malen. Wat een koe eet, hangt daarom af van wat de pens aankan: veel vezels, weinig snelle suikers.
Wat eet een koe op een gewone dag?
Gras, in de wei vers en in de stal als kuil of hooi. Daar komt bij melkvee soms krachtvoer bovenop. De koe trekt het gras met de tong van de grond en maalt het tussen de onderste tanden en de kaken (Wikipedia, Koe).
| Voer | Wat het is |
|---|---|
| Vers gras | Groenvoer: planten die vers aan de dieren worden gegeven. |
| Kuilgras en snijmais | Ruwvoer dat door fermentatie is bewaard. Na minstens zes weken kan het aan het vee. |
| Hooi en stro | Gedroogd ruwvoer, door veeboeren geoogst als wintervoer. |
| Krachtvoer | Weinig vezels, kleine deeltjes: granen, peulvruchten of mengvoeder. Bij runderen als bijvoeding. |
| Bijproducten | Resten uit de voedingsindustrie, zoals bierbostel, aardappelpersvezels, melasse en perspulp. |
Ruwvoer vormt de basis van het rantsoen en bestaat meestal uit kuilgras en snijmaiskuil (Wikipedia, Ruwvoer). Krachtvoer is dus het extraatje, niet het hoofdmenu.
Waarom kan een koe van gras leven?
Een koe heeft eigenlijk één grote maag met vier compartimenten. In de eerste, de pens, fermenteren micro-organismen het voer. Bacteriën breken daar cellulose uit plantencelwanden af, iets wat zoogdieren zelf normaal niet goed kunnen verteren. De koe neemt de vetzuren en eiwitten op die de bacteriën daarbij maken (Wikipedia, Herkauwer).
Als de pens vol is, komt het gras terug in de mond. Een spijsbrok wordt dan 50 tot 70 seconden fijngemalen en met speeksel gemengd. Daarom zie je een koe die ligt vaak rustig kauwen zonder dat er iets nieuws in de bek gaat. Meer over dat gedrag lees je bij waarom koeien herkauwen.
Wat drinkt en eet een kalf?
Een jong kalf drinkt alleen melk. Dan beslaat de lebmaag 75 tot 80 procent van de maaginhoud en zijn de andere drie magen nog niet uitgegroeid. Langzaam gaat het kalf vast voedsel eten en groeit de pens uit tot ongeveer 75 procent van de totale maaginhoud (Wikipedia, Herkauwer). De eerste melk na de geboorte heet biestmelk.
Waar zegt dit overzicht niets over?
Over kilo’s per dag. Dat getal hangt af van ras, gewicht, melkproductie en seizoen, en een betrouwbare bron daarvoor hebben we hier niet naast gelegd. Een melkkoe geeft gemiddeld 25 liter melk per dag (Wikipedia, Koe); zo’n productie vraagt om een ander rantsoen dan bij een dier dat geen melk geeft. Voor een rantsoen van een echte koe is de boer of de veearts de aangewezen vraagbaak, niet deze pagina.
Waar zie je dit in de wei terug?
Bij koeien in de wei staat waar je op let als je dieren ziet grazen. Wil je weten welke koeien je daar ziet, begin dan bij koeienrassen herkennen.
Welke koe zie je de volgende keer eten?
Let bij de volgende wandeling op twee dingen: trekt de koe gras met de tong, en ligt een ander dier te herkauwen? Dan zie je beide stappen die hierboven staan. Heb je een eigen vraag, dan kun je die stellen via Vraag aan Marleen.
Bronnen, bekeken op 29 oktober 2026: Wikipedia, Koe (rund); Wikipedia, Herkauwer; Wikipedia, Ruwvoer; Wikipedia, Kuilvoer; Wikipedia, Krachtvoer. Redactionele gids, niet door een dierenarts of veehouder gecontroleerd.